درمان تنگی کانال نخاعی کمر

خانه » مقالات » درمان تنگی کانال نخاعی کمر

تنگی کانال نخاعی زمانی ایجاد می شود که یکی و یا تعداد بیشتری از حفره های استخوانی داخل ستون فقرات شروع به باریک شدن کرده و فضای لازم برای اعصاب کاهش یابد. این فرایند می تواند در داخل کانال نخاعی (محلی که نخاع در مرکز تا پایین کشیده شده) و یا در فضاهای بین مهره ای یعنی محلی که رشته های نخاعی از کانال خارج می شوند ایجاد شود. با توجه به محل و اندازه باریک شدگی که در طول زمان اتفاق می افتد، عصب نخاعی و یا نخاع می تواند تحت فشار قرار گرفته و باعث ایجاد درد، مورمور، بی حسی و یا ضعف گردد.

تنگی کانال نخاعی، باریک شدن فضاها درکانال نخاع شما باعث فشردگی نخاع و ریشه های عصبی موجود در هر مهره می شود. تغییرات مرتبط با افزایش سن درکانال نخاعی یک علت شایع می باشد. علائم آن شامل کمردرد و یا گردن درد و بی حسی، مورمور شدن و ضعف در دست ها و پاها می باشد. درمانهای آن عبارتست از مراقبت های شخصی، فیزیوتراپی، مصرف دارو، تزریقات و جراحی.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تنگی کانال نخاعی کمر و رزرو وقت مشاوره با دکتر ستاره روحانی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در اصفهان به شماره های 09133009511 و 03132352232 تماس حاصل فرمایید.

انواع تنگی کانال نخاعی


تنگی کانال نخاعی یک اصطلاح کلی است که برای باریک شدن یک یا چند حفره استخوانی در کانال نخاعی گفته می شود. با توجه به محل دقیق باریک شدگی و تحت فشار قرار گرفتن عصب، اسامی مشخصی برای انواع تنگی کانال نخاعی وجود دارد.

 

انواع تنگی کانال نخاعی

 

  • تنگی کانال نخاعی مهره های گردن. در این شرایط، تنگی در بخشی از کانال نخاعی گردن شما ایجاد می شود.
  • تنگی کانال نخاعی کمری: در این بیماری، تنگی در بخشی از کال نخاعی واقع در بخش تحتانی کمر ایجاد می شود این نوع بیماری شایعترین نوع تنگی کانال نخاعی می باشد.

علائم تنگی کانال نخاعی


تعدادی از علائم و نشانه هایی نهفته در تنگی کانال نخاعی وجود دارد. علائم و نشانه های خاص بطور عمده از محل تنگی و شدت آن در کانال نخاعی تعیین می گردد.

علائم و نشانه های عمومی تنگی کانال نخاعی 

برخی از علائم و نشانه های تنگی کانال نخاعی ممکن است شامل یک یا تعداد بیشتری از موارد زیر باشد:

  • درد ریشه ای که می تواند از نخاع به دست یا پا و یا در موارد کمتر شایعتر به هر دو دست یا پا منتشر شود.

این درد می تواند از یک درد خفیف و احساس فشار تا یک دردی مانند احساس برق گرفتگی یا سوزش متغییر باشد.

  • بیماری ریشه های عصبی (رادیکلوپاتی) که شامل نارسایی عصبی ناشی از فشردگی ریشه های عصب نخاعی بوده و احساس مورمور شدن، بی حسی و ضعف به دست یا پا منتشر می شود.
  • بیماری نخاعی (میلوپاتی) که شامل نارسایی عصبی ناشی از فشردگی نخاع بوده و علائمی مانند احساس مورمور شدن، بی حسی و ضعف که به هر دو دست و پا منتشر می شود. بیماری نخاعی همچنین می تواند اختلالاتی را درسایر بخش های بدن مانند مشکل درکنترل مثانه و روده ایجاد کند.
  • سندروم دم اسبی، که شامل نارسایی عصبی ناشی از فشردگی بخش دم اسبی (ریشه های عصب کمری که در بخش تحتانی نخاع ادامه دارند) ایجاد می شود. ممکن است علائم و نشانه های بیشماری در اندام تحتانی شامل بی حسی زین اسبی و یا مشکل بی اختیاری مثانه و روده ایجاد کند. سندرم دم اسبی نیاز به توجه و درمان پزشکی فوری جهت پرهیز از آسیب دائمی عصبی دارد. در حالیکه تنگی کانال نخاعی بصورت عام به درد هایی که در پا یا دست منتشر می شوند مرتبط است، برخی مواقع درد در داخل نخاع حس می شود مانند بخش تحتانی کمر و گردن.

علائم آغاز تنگی کانال نخاعی

علائم کلی تنگی کانال نخاعی اغلب بشرح زیر مشخص می شوند:

  • گسترش آرام در طول زمان یا شروع آرام
  • دردهای رفت و برگشتی بر خلاف درد دائمی
  • در حین فعالیت های خاص ایجاد می شوند (مانند پیاده روی یا دوچرخه سواری با بالا نگه داشتن سر و با تنگی کانال نخاعی کمری) و یا وضعیت هایی (مانند ایستادن سرپایی با تنگی کانال نخاعی کمری)
  • احساس کاهش درد با استراحت کردن (نشستن یا درازکشیدن) و یا خم کردن (خم شدن به جلو)

در حالیکه به ندرت امکان دارد که تنگی کانال نخاعی کمر در مراحل اولیه بصورت نارسایی عصبی مانند بی حسی و یا ضعف بروز کند تا بصورت درد.

 علائم تنگی کانال نخاعی با توجه به محل بروز

 با توجه به محل بروز تنگی کانال نخاعی علائم و نشانه های آن می تواند متفاوت باشد. علائم و نشانه های متعارف برای محل های مختلف در زیر علامت گذاری شده است.

شاید برای شما مفید باشد  درمان بیرون زدگی دیسک کمر در اصفهان با چه روش هایی انجام میشود؟

در گردن (کانال نخاعی گردن)

  • بی حسی و احساس مورمور در دست، بازو، کف پا و یا پا
  • ضعف در دست، بازو، کف پا یا پا
  • ایجاد مشکل در راه رفتن و تعادل
  • درد گردن
  • در حالت شدید اختلال در روده و مثانه (احساس ادرار و بی اختیاری ادرار)

در قسمت تحتانی کمر (کانال نخاعی تحتانی)

  • بی حسی و احساس مورمور در کف پا و پا
  • احساس ضعف در کف پا و پا
  • احساس درد و گرفتگی در یک یا هر دو پا در زمانیکه به مدت طولانی می ایستید و یا راه می روید که معمولا با خم شدن به جلو یا نشستن آرام می شود.
  • درد کمر

علل


ستون فقرات (نخاع) از گردن تا بخش تحتانی کمر شما کشیده شده است. مهره های ستون فقرات شما یک کانال نخاعی ایجاد می کنند که از نخاع شما (اعصاب) محافظت می کند. برخی از مردم با کانال نخاعی باریک متولد می شوند؛ اما بیشتر تنگی کانال نخاعی زمانی ایجاد می شود که علتی باعث باریک شدن فضای کانال نخاعی ستون فقرات می شود. عوامل ایجاد تنگی کانال نخاعی شامل این موارد می باشد:

  • رشد غیر عادی استخوان / زوائد ناشی از آرتروز:

ارتروز استخوانی همان وضعیت ” فرسودگی ” می باشد که باعث تخریب غضروف در مفاصل شما منجمله ستون فقرات می شود. غضروف یک پوشش محافظ برای مفاصل می باشد. با فرسودگی غضروف، استخوان ها شروع به مالش با یکدیگر می کنند. بدن شما عکس العمل خود را با ایجاد زوائد استخوانی جدید نشان می دهد. زوائد استخوانی و یا رشد غیر عادی استخوان اتفاق می افتد. روائد استخوانی در روی مهره ها به داخل کانال نخاعی امتداد می یابند و باعث باریک شدگی فضا و له شدگی اعصاب در کانال نخاعی می شوند.  بیماری پاژه (خمیدگی و پوکی ) در استخوان نیز می تواند باعث رشد غیر عادی استخوان ستون فقرات شده و اعصاب را تحت فشار قرار دهد.

  • دیسک برجسته / فتق دیسک:

 بین هر مهره یک لایی ضربه گیر (دیسک مهره) صاف وگرد قرار گرفته است که در طول ستون فقرات همانند یک ضربه گیر عمل می کند. خشکی و صاف شدگی دیسک های بین مهره ای مرتبط با افزایش سن باعث ترک در لبه های خارجی دیسک شده و باعث می شود مرکز ژل مانند این دیسک ها یک لایه خارجی ضعیف و ترک خورده ایجاد نماید. این دیسک تغییر شکل یافته باعث فشار به اعصاب نزدیک به دیسک می شوند.

  • رباط های (لیگامان) قطور شده:

رباطها نوارهای فیبری هستند که ستون فقرات را به هم متصل می کند. ایجاد آرتروز می تواند باعث قطور شدگی این رباط ها در مرور زمان شده و برآمدگی آن به داخل فضای کانال نخاعی امتداد یابد.

  • شکستگی ستون فقرات و زخمها:

شکستکی و جابجایی استخوانها و ورم حاصل از صدمات که در نزدیک ستون فقرات رخ می دهد باعث تنگی فضای کانال نخاع شده و یا به اعصاب کمر فشار وارد می کند.

  • کیست ها و تومور های ستون فقرات:

رشد تورمور ها و کیست ها در داخل نخاع و بین نخاع و مهره ها باعث تنگی فضای شده و به نخاع و اعصاب آن فشار وارد می کند.

  • تنگی کانال نخاعی مادر زادی:

این یک وضعیتی است که در آن شخص با کانال نخاعی تنگ متولد شده است. نوع دیگری از تغییر شکل یافتگی مادرزادی در کمر که می تواند شخص را در معرض خطر تنگی کانال نخاعی قرار دهد، انحنای جانبی ستون فقرات (یک کمر شکل گرفته بصورت غیر عادی) می باشد.

عوامل خطر ساز


بیشتر مردمی که درگیری تنگی کانال نخاعی هستند در سن بالای 50 سالگی قرار دارند. گرچه تغییرات فرسایشی می تواند منجر به تنگی کانال نخاعی در اشخاص جوانتر گردد، اما نیاز است عوامل دیگر نیز مورد بررسی قرار گیرد. این عوامل شامل آسیب دیدگی، تغییر شکل یافتگی مادرزادی مانند انحنای جانبی ستون فقرات و بیماریهای ژنتیکی که رشد استخوانها و ماهیچه ها را در کل بدن تحت تاثیر قرار می دهند، می باشد. با تصویر برداری از کمر می توان این عوامل را تشخیص داد.

 

عوامل تنگی کانال نخاعی

 

نحوه تشخیص تنگی کانال نخاعی


تشخیص دقیق تنگی کانال نخاعی نوعا نیاز به یک فرایند سه مرحله ای دارد.

1- سابقه پزشکی:

مرور دقیق سابقه پزشکی بیمار شامل علائم و نشانه های اخیر به کاهش لیست عوامل احتمالی بیماری کمک می کند.

2- معاینات فیزیکی:

یک متخصص حرفه ای پزشکی کمر را در طول گردن تا بخش تحتانی کمر معاینه کرده و لمس می کند. علاوه بر معاینه میزان حرکت کمر، ممکن است معاینات کلینیکی نیز بر روی پا و یا دست از نظر کشیدگی، عکس العمل و حس (مورمور شدن و بی حسی) انجام دهد. جهت بررسی حرکات و محل هایی که ممکن است باعث افزایش فشار بر اعصاب و بدتر شدن درد می شوند ممکن است آزمایشات تحریک کننده نیز اعمال گردد. برای مثال ممکن است تست اسپورلینگ (معاینه ریشه ای) بر روی گردن انجام شود. این تست شامل چرخاندن سر به سمت علائم درد، حرکت و کشش، اعمال فشار خفیف به راس سر جهت بررسی اینکه آیا درد مجدداً ایجاد می شود، می باشد.

شاید برای شما مفید باشد  درمان گردن درد در اصفهان بدون عمل جراحی

3– تصویر برداری پزشکی:

درحالیکه ممکن است سوابق پزشکی و معاینات فیزیکی تنگی کانال نخاعی را مشخص کند، تشخیص می بایست توسط تصویر برداری پزشکی نیز تایید شود. زمانیکه تصویر پزشکی نشان می دهد تنگی کانال نخاعی و تنگی حفره بین مهره ای و یا حفره مهره ای با علائم بیمار هماهنگی دارد، در این صورت تنگی کانال نخاعی تشخیص داده شده است. انجام یک MRI معمولی ترین روش تصویر برداری برای تشخیص تنگی کانال نخاعی می باشد، اما ممکن است در برخی موارد که MRI پاسخگو نیست، یک CT همراه با پرتونگاری از نخاع بکار گرفته شود. شایان ذکر است که بسیار از مردم با توجه به آنچه که در تصویر برداری پزشکی دیده می شود به تنگی کانال نخاعی مبتلا هستند، اما هیچگونه علائمی که نیاز به درمان باشد، ندارند.

درمان تنگی کانال نخاعی


در بیشترین موارد تنگی کانال نخاعی با ترکیبی از درمانهای غیر جراحی مانند فیزوتراپی، مصرف دارو، بهبود فعالیت ها و یا تزریقات اپیدورال قابل درمان می باشد. در صورت شدید بودن درد و یا تداوم وخیم تر شدن نارسایی عصبی با وجود انجام درمانهای غیر جراحی، ممکن است عمل جراحی در نظر گرفته شود.

انجام فیزیوتراپی برای تنگی کانال نخاعی

یک برنامه فیزوتراپی می تواند در راستای کاهش علائم بیماری و کمک به موارد ذیل بسیار موفق باشد:

  • انعطاف پذیری
  • تعادل
  • استقامت

 

فیزیوتراپی برای تنگی کانال نخاعی

 

یک مطالعه نشان داد که برنامه فیزوتراپی متعارف به انداره عمل جراحی در بهبود عملکرد روزانه مفید بوده است. در آن مطالعه افراد تمریناتی مانند خم شدن، انحراف لگنی، ایستادن در حالت چمباتمه و سایر تمرینات را انجام می دادند. برخی مواقع شما جهت آسانتر شدن تمرینات کمربند طبی و بریس به دور شکمتان می بندید. اگر شما بیش از حد از آنها استفاده کنید ممکن است که نتیجه عکس بدهد و باعث ضعیفتر شدن ماهیچه های شما شوند. در این مورد از دکتر خودتان سوال کنید.

تمرینهای تنگی کانال نخاعی

اگر شما دچار اضافه وزن هستید، انجام تمرینات به همراه عادت های غذایی مناسب می تواند به کاهش وزن شما کمک کند. حتی اگر شما تصمیم به عمل جراحی دارید انجام تمرینات پس از عمل جراحی می تواند بهبود شما را تسریع کند؛ اما لازم است شما از تمرینات آرام شروع کنید. شما در مورد تمریناتی که می تواند کمک کند با دکتر و فیروتراپیست خود صحبت کنید.

کسب انعطاف پذیری:

انجام تمرینات تقویت کننده می تواند در کاهش درد نگه داشتن و حرکت گردن و ستون فقرات در روشهای سالمتر به شما کمک کند.

تقویت ماهیچه های شما:

یک سری از تمرینات که نرمش های تعادلی نامیده می شوند می تواند در تقویت ماهیچه ها ی نگهدارنده گردن شما و تعادل بهتر آنها به شما کمک کند؛ مانند نرمش کششی، اینها تمرینات ساده ای هستند که شما میتوانید در منزل بدون نیاز هرگونه تجهیزات خاصی انجام دهید.

تقویت آمادگی جسمانی:

تمرینات آئروبیک که باعث افزایش ضربان قلب و تنفس شما می شود، موجب آزاد سازی ماده شیمیایی بنام آندروفین شده که می تواند درد شما را تسکین دهد. نمونه های تمرینات آئروبیک شامل دوچرخه سواری و شنا می باشد.

ممکن است پزشک معالج برای شما یک برنامه فیزیوتراپی تحت نظر تجویز نماید. پس از یک دوره انجام دستورالعمل فیریوتراپی بیشتر افراد می توانند به برنامه تمرینات بدنی خود بازگردند. کلید آن شروع آرام و ایجاد استقامت و تحمل پذیری در طول زمان می باشد.

بهبود فعالیت ها 

توصیه شده است که از انجام فعالیت هایی که باعث وخیم تر شدن علائم تنگی کانال نخاعی می شود پرهیز شود. بیماران دچار تنگی کانال نخاعی کمری بعنوان نمونه زمانیکه به جلو خم می شوند بیشتر احساس راحتی می کنند. برای مثال یک فعالیت توصیه شده برای بهبود ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

فعالیت و تنگی کانال نخاعی

 

  • راه رفتن همراه با خم شدن و تکیه دادن به واکر و یا چرخ خرید بجای صاف راه رفتن.
  • دوچرخه سواری ثابت (با تکیه دادن به میله های فرمان) بجای قدم زدن بعنوان تمرین
  • نشستن بر روی یک صندلی شیبدار بجای نشستن بر روی یک صندلی با پشتی عمودی

برخی افراد ممکن است با بستن گردن بند و یا کمر بند که می تواند از حرکات درد ناک ستون فقرات جلوگیری کند احساس راحتی بکنند. جهت جلوگیری از تحلیل ماهیچه های کمر که منجر به نگهداری ضعیفتر ستون فقرات و درد بیشترمی شود، بستن کمربند طبی برای استفاده در یک دوره کوتاهی توصیه می شود.

داروها

داروهای معمول که برای تسکین درد تنگی کانال نخاعی استفاده می شوند شامل موارد زیر می باشد:

شاید برای شما مفید باشد  درمان پای پرانتزی در اصفهان با چه روش هایی انجام میشود؟

استامینوفن (تیلنول): تاثیر گذاری آن طریق سیستم اعصاب مرکزی (مغز و نخاع) جهت کمک به تسکین درد می باشد. این دارو بدون نسخه یا با نسخه در دسترس می باشد.

دارو های ضد ورم غیر استروئیدی (NSAIDs): این داروها به کاهش ورم و درد کمک می کنند. نمونه های دارو های ضد ورم غیر استروئیدی عبارتست از آسپرین، ایبوبروفن، ناپروکسن و سلکسیب. دارو های ضد ورم غیر استروئیدی بدون نسخه و با نسخه در دسترس می باشند.

عوارض جانبی ناشی از این داروها همیشه موجب نگرانی بوده و جهت احتیاط نیاز است که بیماران اطمینان حاصل کنند که پزشک معالج و پزشک دارو ساز از تمامی داروهای مصرفی و حساسیت های پزشکی آنها آگاه باشند. هنگام مصرف هر دارو خواه بدون نسخه و یا با نسخه، برچست هشدار آن را به دقت مطالعه کنید.

تزریقات اپیدورال استروئیدی 

در بهره گیر از هدایت اشعه ایکس (فلوروسکپی) با تباین رنگی، یک سوزن با دقت در کانال نخاع قرارمیگیرد و ماده کورتیکواستروئید را می توان به فضای اپیدورال تزریق کرد. هدف از تزریق استروئید در اپیدورال کاهش ورم ریشه های عصبی و یا نخاع می باشد. درحالیکه تسکین دردی که از طریق تزریق استروئید در اپیدورال ایجاد میشود معمولا موقت می باشد، این اقدام می تواند پنجره ای از فرصت ها را برای ادامه تمرینات و کششها بعنوان بخشی از برنامه فیزیوتراپی ایجاد نماید.

روش کاهش فشار درتنگی کانال نخاعی

دراین روش که کاهش فشار کمری با هدایت تصویری پرکاتنوس نامیده می شود (PILD)، بخشی از لیگامان ضخیم شده برداشته می شود. این عمل از تاثیر گذاری لیگامان روی ریشه های عصبی جلوگیری کرده و فضا را در کانال نخاعی آزاد می کند. برای انجام عمل PLID نمی بایست مریض بی هوش باشد، بنابراین ممکن است این عمل یک گزینه برای افرادی باشد که بخاطر سایر دلایل پزشکی نمی توانند جراحی داشته باشند.

طب سوزنی

این روش نوعی طب سنتی چینی می باشد که در آن شخصی سوزن های باریک و انعطاف پذیر را به بدن شما فرو می برد و یا جهت کاهش درد به بخش های مشخصی از بدن شما فشار وارد می کند.

درمان کایروپراکتیک

دکترکایروپراکتیست تلاش میکند ستون فقرات شما را تنظیم کند تا فشار را کاهش داده و حرکات شما بهبود یابد. برخی از آنها از کشش بهره می گیرند که شامل کشیدن مهره برای ایجاد فضای بیشتر برای اعصاب میباشد. گرچه شواهد علمی زیادی برای این کار وجود ندارد، برخی از مردم می گویند که کشش به آنها کمک می کند.

انجام عمل جراحی برای تنگی کانال نخاعی

چنانچه این جواب ندهد، پزشک شما ممکن است جراحی پیشنهاد کند به ویژه در این موارد:

  • شما درد زیادی داشته باشید.
  • شما برای راه رفتن مشکل داشته باشید.
  • شما قادر به کنترل ادرار خود نباشید.

در حقیقت شما چنانچه علائم جدی داشته باشید ممکن است پزشک ابتدا جراحی را پیشنهاد کند؛ مانند سایر درمانها، جراحی یک معالجه نیست بلکه می تواند با بهبود درد به عملکرد شما کمک کند.

پزشک ممکن است درباره روشهای زیربا شما صحبت کند:

  • لامینکتومی (برداشتن قوس خلفی مهره).

این معمولترین روش می باشد که در آن پزشک زائده استخوانی و لیگامانهایی که به اعصاب فشار می آورند را خارج می سازد.

  • لامینوتومی (قطع کردن لامینای یک مهره).

در این روش پزشک در بخش خلفی مهره آسیب دیده یک حفره ایجاد می کند که لامینا نامیده می شود. این حفره می بایست به اندازه کافی بزرگ باشد تا فشار را در آن ناحیه کاهش دهد.

  • لامینوپلاستی.

در این روش یک فضا در کانال نخاعی گردن شما ایجاد می شود و یک لولای فلزی در لامینای شما قرار داده می شود تا شکاف محدود باز شده را بپوشاند.

  • دیسسکتومی.

در این روش بخش زخمی دیسک برجسته و فتق شده خارج می گردد تا فشار بر روی اعصاب و نخاع کاهش یابد. این عمل از طریق ایجاد یک برش در کمر یا گردن انجام می شود بصورتیکه پزشک بتواند بطور مستقیم یا با برش ها و ابزارهای کوچک به محل دسترسی داشته باشد.

پرسشهای متداول


آیا تنگی کانال نخاعی می تواند موجب فلج دائمی شود؟

درحالیکه تنگی کانال نخاع باعث درد می شود معمولا باعث فلج شدن نمی شود به هر حال چنانچه اعصاب کمری یا نخاع به مدت طولانی تحت فشار قرارگیرد، در آن صورت احتمال بی حسی دائمی و یا فلج ممکن است.

آیا می توان تنگی کانال نخاعی را معکوس کرد؟

در حالیکه نمی توان تنگی کانال نخاعی را معکوس کرد، درمان پیش گفته جهت تسکین درد شما مناسب است.

آیا راه رفتن برای تنگی کانال نخاعی مناسب است؟

اگر مبتلا به تنگی کانال نخاعی هستید، راه رفتن تمرین مناسبی برای شما می باشد.

آیا تنگی کانال نخاعی همیشه آسیب ایجاد می کند؟

درد تمایل به آمدن و رفتن دارد اما معمولا با زمان پیشرفت نمیکند.

سایر مقالات

زنبیل خرید